Magnetische Zuidpool

Geografische Noordpool

Magnetische Noordpool

Draaiingsas van de Aarde

Geografische Zuidpool

Kompas

Dit veld speelt een belangrijke rol bij het leven op onze planeet: het creëert rond onze Aarde een holle ruimte (de magnetosfeer) die ons beschermt tegen een deel van de zonnestraling (corpusculaire straling). (foto 2 & 3) Deze holle ruimte is evenwel niet hermetisch. Sommige deeltjes kunnen namelijk de atmosfeer binnendringen ter hoogte van de Noord- en de Zuidpool. (foto 4)

Deze deeltjes, voornamelijk elektronen, liggen aan de basis van het zuiderlicht en het noorderlicht. Het Aards magnetisch veld vindt zijn origine in het centrum de Aarde (foto 5), waar de snelle bewegingen van het magma vol ijzer en nikkel de Aarde verandert in een enorme magneet. (foto 6)

Aan het oppervlak, verandert het magnetisch veld van plaats tot plaats. Deze variatie zorgt voor het bewegen van de naald in het kompas wanneer we ons verplaatsen. Het zorgt er eveneens voor dat bepaalde dieren, zoals duiven, zich kunnen oriënteren.

Het magnetisch veld varieert ook in de tijd. Deze variaties zijn te wijten aan inwendige veranderingen binnenin de Aarde, maar ook aan elektrische stromen in de hoge atmosfeer. Deze veranderingen in het geïoniseerde deel van de atmosfeer (de ionosfeer) gebeuren dagelijks en zijn min of meer regelmatig. De variaties geassocieerd met schommelingen in de kern van de Aarde, verantwoordelijk voor de verplaatsing van de magnetische pool over de Noordpool, zijn eeuwenoud. Oude magnetische velden kunnen gevonden worden aan de hand van sporen in bepaalde rotsen of in archeologische objecten, die zo een soort gedachtenis vormen aan de tijd en de plaats van hun totstandkoming.

Het magnetisch veld kan evenzeer snel variëren wanneer de magnetosfeer verstoord wordt door veranderingen in de zonneactiviteit (magnetische stormen). Deze verstoringen van onze beschermende holle ruimte zijn onregelmatig en onvoorspelbaar. Ze kunnen de oorzaak zijn van stroomonderbrekingen in grote elektriciteitsverdelers, van corrosie in pijpleidingen of van het uitvallen van telecommunicatiesatellieten.