| De Aarde (foto 1) draait
niet altijd precies in 24 uren om haar as, omdat krachten
uitgeoefend door de atmosfeer,
de oceanen, de vloeibare kern en uitwendige krachten zoals
de Maan (foto 2), de Zon
en de planeten haar rotatie verstoren.
De invloed van deze krachten op de oriëntatie
van de Aarde in de ruimte maakt deel uit van recent
onderzoek, dat als doel heeft precieze modellen over
de veranderingen in de rotatie en oriëntatie van
de Aarde in de ruimte op te stellen.
Het precieze uur zoals wij het vandaag in de wereld
gebruiken, is niet langer verbonden aan de Zon of de
hemellichamen, ook niet aan traditionele klokken (foto 3),
het wordt bepaald door atoomklokken
(foto 4). De wettelijke tijd over de hele
wereld is de Universeel Gecoördineerde Tijd (UTC).
Deze tijdsschaal wordt gegeven door het “Bureau
International des Poids et Mesures” (BIPM, Parijs)
op basis van een gewogen gemiddelde van ongeveer 250
atoomklokken verspreid over de hele wereld in ongeveer
40 laboratoria.
Eén van deze laboratoria is de Koninklijke Sterrenwacht
van België, die het BIPM voorziet van de metingen
van 4 klokken (3 Cesium en 1 Waterstofmaser). Het principe
van een atoomklok is het voortbrengen van de seconde
vertrekkende van de stralingsfrequentie uitgezonden
of geabsorbeerd door atomen op het moment dat het energieniveau
verandert. De nauwkeurigheid van hedendaagse atoomklokken
is van de orde van een miljardste van een seconde per
dag. Dit wil zeggen dat wanneer men alle fouten optelt,
men slechts een afwijking van een seconde zal hebben
na ongeveer dertigduizend jaar. De vergelijking van
atoomklokken van de verschillende laboratoria gebeurt
via het GPS satellietsysteem. (foto 5)
Het GPS (Global Positioning System) is een satellietnavigatiesysteem
dat een ontvanger dicht bij het aardoppervlak kan informeren over
tijd, positie en snelheid. De nauwkeurigheid
van positionering via GPS gaat van 100 meter tot enkele
meters in reële tijd, al naar gelang de signalen
geregistreerd door de ontvanger. Voor geodetische
toepassingen bereikt GPS, na berekening achteraf,
zelfs millimeternauwkeurigheid.
|